NutukYazar: admin

Yurdumuzun parçalanıp işgal edildiği günlerden başlayarak, Türk tarihinde bir dönüm noktası olan İstiklâl Savaşını, Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşunu ve inkılâpların yapılışını anlatan Nutuk, siyasî ve millî tarihimizin birinci elden, pek değerli bir kaynak eseridir.

 Atatürk’ün kendi kaleminden çıkan bu eser, yine Atatürk tarafından, Cumhuriyet Halk Partisinin 15 -20 Ekim 1927 tarihleri arasında Ankara’da toplanan İkinci Kurultayında 36,5 saat süren ve altı günde okunan tarihî bir hitabeye dayandığı için Nutuk adını almıştır.

 Nutuk, inkılâp tarihimizin birinci elden pek değerli bir kaynağıdır, çünki, eserin sahibi, tarihî olayları yalnızca belgelerle inceleyerek objektif gerçeğe ulaşmak isteyen bir tarih yazarı değil, doğrudan doğruya o tarihi yapanın kendisidir. Tarihi yapan ile yazanın aynı şahsiyette birleşmiş olması, Nutuk’u, benzerleri ile karşılaştırılamayacak üstün değerde bir eser durumuna getirmiştir.

 Bu eserde, kendini her şeyi ile milletine adamış olağanüstü yetenekleri ile dehânın en iyi örneğini vermiş büyük bir komutanın, inkılâpçı bir liderin ve ileri görüşlü bir devlet adamının, askerî ve siyasî tespitleri ile, Türkiye Cumhuriyetine şekil veren temel düşünce ve görüşler yer almıştır. Ayrıca, eserde millî değerler sistemine bağlı Cumhuriyet rejiminin, tarih şuuru içindeki gelişmesinin adım adım nasıl olgunlaştırıldığını, sosyal ve kültürel alanlara yön verici siyasî ve idarî şartların nasıl hazırlandığını yakından görebilmekteyiz.

 Bu eser, yalnız geçmiş bir devrin hikâyesi olarak dünümüzü anlatmakla kalmamakta, yakın tarihimizden alınan ibret dolu tecrübelerle, milli varlığımızın bugününe de yarınına da ışık tutabilen yüksek bir değer taşımaktadır.

1 - BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞINDA ANADOLU’NUN DURUMU VE KURTULUŞ ÇARELERİ

 

• Samsun’a çıktığım gün genel durum ve görünüş

• Bunlara karşı düşünülen kurtuluş çareleri

• Milli kuruluşlar, siyasi amaç ve hedefleri

• Memleket içinde ve İstanbul’da milli varlığa düşman kuruluşlar

• İngiliz Muhripleri Cemiyeti

• Amerikan mandası isteyenler

• Ordumuzun durumu

• Müfettişlik görevimin geniş yetkileri

• Genel durumun dar bir çerçeve içinden görünüşü

• Düşünülen kurtuluş çareleri

• Benim kararım

• Ya istiklal ya ölüm

• Uygulamaları safhalara ayırmak ve basamak basamak ilerleyerek hedefe varmak

• Milli sır

• Ordu ile temas

• Yunan ordusunun Manisa ve Aydın çevresini işgali

 

2 - MİLLİ TEŞKİLATLARIN KURULMASI VE KONGRELER

 

• Milli teşkilatın kurulması ve milletin uyandırılması

• Mitingler, milli gösteriler

• Milli gösterilerin yankıları

• İstanbul’a geri çağrılışım

• Sivas’ta genel bir milli kongre toplama kararı

• Adını saklayan bir tanıdığın Amasya’ya gelmesi

• Rauf ve Refet beylerin kararsızlığı

• İstanbul’da bazı kimselere gönderdiğim mektup

• Ali Kemal Bey’in genelgesi

• Ali Kemal Bey ve Padişah

• Ali Galip Bey Sivas’ta

• Sivas’a hareket

• Erzurum’a hareket

• Milli gaye ile ortaya atılma kararı

• Erzurum kongresi hazırlıkları

• Resmi sıfat ve yetkilerimi bırakarak vicdani göreve devam etme kararı

• Mersinli Cemal Paşa’nın İstanbul’a gitmesi

• Komutayı elden bırakmama emri

• Refet Bey’in 3′üncü Kolordu Komutanlığını bırakması

• Hamit Bey’in İstanbul Hükümeti’nce görevden alınması

• Refet Bey’le haberleşmeler

• Erzurumluların yardımları

• Erzurum Kongresi

• Erzurum Kongresi’nin bildirisi ve kararları

• Erzurum Kongresi’nde görülen kararsızlıklar

• Karakol Cemiyeti

• Avrupa’dan birşey başarmadan dönen Ferit Paşa’ya çektiğim şifre

• Sivas Kongresi hazırlıkları

• Sivas Valisi’nin endişeleri

• Erzurum’dan ayrılma gereği

• Sivas yolunda

• Sivas Kongresi açılıyor

• Sivas Kongresi’nin uğraştığı işler

• Amerikan mandası için propogandalar

• Manda meselesinin kongrede görüşülmesi

• Erzurum Kongresi hiçbir şekilde manda kabulü hakkında karar vermiş değildir

• Sivas Kongresi’ni baltalama teşebbüsleri

• Ali Galip olayı

• Hainlerle işbirliği yapan Ferit Paşa Kabinesi’ne hücum

 

3 - İSTANBUL HÜKÜMETİ İLE İLİŞKİLER

 

• İstanbul’daki hükümetle ilişkiyi kesme kararı

• Milletvekillerinin seçimi ile meşgul olunmaya başlanması

• Memleketi başvurulacak bir yerden yoksun bırakmamak için

• Yapılan itiraz ve eleştiriler

• Kazım Karabekir Paşa’nın tavsiyeleri

• Padişah’ın bildirisi

• Halit Bey’in Trabzon ve çevresinde milli teşkilat kurmak için görevlendirilmesi

• Kastamonu Valisi’nin İstanbul Hükümeti’nce değiştirilmesi ve bundan çıkan olay

• Kastomonu da İstanbul’a karşı hareket ediyor

• Ali Fuat Paşa Batı Anadolu Kuva-yı Milliye Komutanı

• Konya Valisi Cemal Bey İstanbul’a kaçıyor ve Konya halkı da İstanbul’u tanımıyor

• Refet Bey’in Yerinde Olmayan Bazı Teklifleri

• General Harbrd hey’eti ve General’e verdiğim cevap

• Abdulkerim Paşa’nın aracılıkları

• Ferit Paşa Kabinesi çekilmelidir

• Trabzon’dan gelen teklif

• İlk Bozkır olayı ve İzmit Mutasarrıfının karşı koyması

• Ferit Paşa’nın istifası

• Ali Rıza Paşa Kabinesi

• Ali Rıza Paşa Kabinesinde sezilen kararsızlık

• Ali Rıza Kabinesi Milli Teşkilat ve Gayeleri soruyor

• Yunus Nadi Bey’e arabuluculuk yaptırılıyor

• Cemal Paşa, kabine adına milli iradeye aykırı hareketlerden kaçınılacağına söz veriyor

• Kazım Karabekir Paşa’nın, benim hükümetin işlerine karışmam konusundaki düşüncesi

• Kazım Karabekir Paşa’nın kendisi de hükümet işlerine karışmak istiyor

• Padişah köleliği ile elde edilen iktidar makamı, iktidarsızlık örneğidir

• Damat Şerif Paşa milleti zehirliyor

• Tek kusurumuz

• Ahmet İzzet Paşa’nın Öğütleri

• Ali Rıza Paşa Cumhuriyet kurulacağını keşfediyor

• Salih Paşa Hey’eti Temsiliye ile görüşmek için geliyor

• Askeri Nigehban Cemiyeti

• İşgali suçlamayan bir siyaset

• Süngülerini milletin kalbine saplayan yabancıları misafir sayan bir Harbiye Nazırı

• Milli teşkilat genişliyor ve güçleniyor

• Meclisi Meb’usan’ın toplanacağı yer

• Amasya Mülakatı

• Sivas’ta bana karşı yapılan bir teşebbüs:Şeyh Recep olayı

• Adapazarı dolaylarında kışkırtmalar

• İstanbul’da Kuva-yı Milliye’ye karşı kışkırtmalar

• Ali Rıza Paşa kabinesini tutma kararı

• Barış Anlaşması’na kadar İstanbul’a ayak basmamamız ve millet vekili olmamamız tavsiyesi

• Komutanların görüşlerini almak

• Dört aykırı görüş ve aldığımız karar

• Milletvekillerine verilen direktif

• Ekim 1919′da önemli iç olaylar

• Ali Rıza Paşa kabinesi görüşünde direniyor

• Dahiliye Nazırı’nın memleket içine gönderdiği öğütçüler

• Refet Paşa Salihli ve Aydın cephelerine komutan olarak gönderiliyor

• Refet Paşa Demirci Efe’nin emrine giriyor

• Dahiliye Nazırı’nın şüphe uyandıran davranışları

• Ali Rıza Paşa Kabinesi Milli Teşkilat’ı düşman teşkilatla, bizi de Ali Kemal ve Sait Molla ile bir tutuyor

• Dahiliye Nazırı Damat Ferit Paşa sürekli olarak milli birliği bozmakla, temsilcimiz olan Harbiye Nazırı Cemal Paşa da hükümetin yaptıklarını savunmakla meşgul

• Sait Molla nasıl çalışıyordu

• Mister Frew’a yazdığım mektup

• Ali Rıza Paşa Kabinesi düşman iftira ve safsatalarına gerçekler diye inanıyor

• Çürüksulu Mahmut Paşa’nın demeci

 

4- MİLLİ TEŞKİLATIN YENİDEN DÜZENLENMESİ

 

• Milli teşkilatın yeniden düzenlenmesi

• Yahya Kaptan konusu

• Vicdani görevlerimden biri

• 1919 sonbaharında karşılaştığımız diğer bazı olaylar

• Ankara’ya geliş

• Kazım Karabekir Paşa, Hey’et-i Temsiliye’nin Ankara’ya gitmesine taraftar değildi

• Genel durumu yönetmek sorumluluğunu üzerine alanlar, en önemli hedefe ve en yakın tehlikeye elden geldiği kadar yakın bulunmadılar

• Yeni milletvekilleri ile Ankara’da görüşme teşebbüsü

• Bayburt’ta bir yalancı peygamber

• Harbiye Nazırı Cemal Paşa genç komutanları başından uzaklaştırmak istiyor

• Harbiye Nazırı Cemal Paşa, dediklerim yapılmazsa görevden çekilirim ve Millet Meclisi’nin açılması gerçekleşemeyecek bir hayal olur diyor

• İtilaf Devletleri Fevkalade temsilcilerinin Ali Rıza Paşa Kabinesi’ne verdikleri ortak nota

• İtilaf Devletleri’nin Karadeniz Başkomutanı, Osmanlı Devleti’nin Harbiye Nazırı’na doğrudan doğruya talimat ve emir vermektedir

• İnsaf ve merhamet dilenmekle millet işleri, devlet işleri görülemez

• Ankara halkı ile yakından tanışmak için verdiğim konferans

• Ankara’ya gelen milletvekilleriyle yaptığım temaslar

• Türk milletinin en belirgin istek ve inancı: Kurtuluş

 

5 - MİSAK-I MİLLİ Ve GELiSMELER

 

• Misak-ı Milli hazırlanıyor

• Milli ülkü ve milli teşkilatın kısa bir zamanda sağladığı şeref ve varlığı küçümseyenler

• Ankara’da toplanma düşüncesi

• Harbiye Nazırı Cemal Paşa’nın işten uzaklaştırılması teklifi karşısında Ali Rıza Paşa Kabinesi

• Anadolu’da bulunan yabancı subayların tutklanması kararı

• Meclis-i Meb’usan Başkanı seçilmem sakıncalı görülüyor

• Hükümeti mutlaka düşürmek ve kesin mücadele durumuna geçmek gereği

• Ali Rıza Paşa ve kabinesinin iç yüzü

• Aldatıcı söz vermeler, ağır iftiralar

• Milli bir kabine kurulmasının imkansızlığı

• Kuva-yı Milliye’nin mücadeleye devamı konusunda kamuoyunun yoklanması

• Olayların akışına ayak uyduramazdık

• Akbaş Cephaneliği ve Köprülü Hamdi Bey

• Anzavur’un milli cephelerimizi arkadan vurma teşebbüsü

• Ali Rıza Paşa Kabinesi’nin istifası

• Padişah işin gidiş ve durumuna göre birisini sadrazamlığa seçeceğim diyor

• Beni hükümet işlerine karıştırmaktan menetmek isteyenler benden etkili tedbirler bekliyor

• Salih Paşa sadrazam oluyor

• Trakya’da Cafer Tayyar Bey’in tutuğu yanlış yol

• Karakol Cemiyeti İstanbul’da teşkilatını genişletmeye çalışıyor

• İstanbul’daki Kuva-yı Milliye Başkanları’nın tutuklanması hakkında Londra’dan gelen emir

• İstanbul’un işgali

• Manastır’lı Hamdi Efendi

• İtilaf Kuvvetlerinin telgrafla memlekete yapmak istedikleri resmi tebliğ

• Yabancı devletlere yaptığım protesto

• Millete yayınladığım bildiri

• Olağanüstü yetkiler taşıyan bir meclisin Ankara’da toplanma kararı

• Celalettin Arif Bey’le görüş ayrılığı

• Celalettin Arif Bey Meclis-i Meb’usan Başkanlığı’nı bırakmıyor

• Seçimler sırasında bazı yerlerdeki büyük hükümet memurlarının çıkardığı güçlükler

• Samsun’daki subaylar arasında sözde Padişah tarftarlığı varmış

 

6 - TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ TOPLANIYOR

 

• Türkiye Büyük Millet Meclisi toplanıyor

• Türk milletinin takip etmesi gereken siyasi ilke: Milli Siyaset

• Hükümetin kurulması

• Milli hakimiyet temeline dayanan halk hükumeti: Cumhuriyet

• Türkiye Büyük Millet Meclisi, Başkanlığı’na beni seçti

• Bakanlar Kurulu’nun kurulması

• Hıyanet-i Vataniye Kanunu ve İstiklal Mahkemeleri kurulması

 

7 - İÇ İSYANLAR VE DOĞU CEPHESİNDEKİ GELİŞMELER

 

• İç isyanlar

• Anzavur ve Düzce isyanları

• Hilafet Ordusu

• Yenihan, Yozgat ve Boğazlıyan isyanları

• Güney sınırımızda geçen olaylar

• Konya isyanı

• Savaş cephelerinin durumu

• İstanbul Ankara ile temas arıyor ve bu teması Nurettin Paşa sağlamaya çalışıyor

• Nurettin Paşa Ankara’da

• Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükümeti’nin dışişleri konusunda verdiği ilk karar: Moskova’ya bir heyet gönderilmesi

• Yunanlıların ilk genel taarruzu

• Yunan taarruzu karşısında milli cephelerin bozulması üzerine Meclis’te şiddetli hücüm ve eleştiriler

• Ciddi bir askerî teşkilat kurabilmek ve bunda başarı sağlayabilmek için zaman şarttır

• Yeşilordu

• Çerkez Ethem ve kardeşlerinin ilk defa dikkati çekmeye başlayan bazı tavır ve davranışları

• Celalettin, Arif, Hüseyin Avni Beylerin Erzurum’a gidişi ve orada ortaya attıkları meseleler

• Celalettin Arif Bey’in geniş yetkiyle Doğu illeri valiliğine atanması isteniyor

• Celalettin Arif Bey kendi kendine Erzurum Vali Vekili oluyor

• Doğu Cephesinde Ermenistan’a taarruz kararı verdiğimiz sırada Celalettin Arif Bey’in ültimatomu

• Celalettin Arif Bey’in ültimatomu

• Kahraman Erzurum halkının bana açtığı dost kucağını kötüye kullanabileceğine asla ihtimal veremedim

• Doğu cephemizde Ermenilerle savaş başlıyor

• Ordularımızın üstsubay ve subayları hakkında bilinen bir gerçek

• Milli hükümetimizin yaptığı ilk antlaşma: Gümrü Antlaşması

• Trakya’daki durum

• Trakya’daki Kolordumuzun askerliğin gereklerini ve vatanseverlik namusunu yerine getirememesinin tek sorumlusu Cafer Tayyar Paşa’dır

• İkinci Konya isyanı

• “Ordudan fayda yoktur” sözleri ve Batı Cephesi Komutanı’nın taarruz teklifi

 

8 - DÜZENLİ ORDUYA GEÇME KARARI

 

• Gediz taarruzu

• Çerkez Ethem ve kardeşlerinin çıkardığı dedikodular

• Meclis’te görülen aykırı eğilimler ve Nazım Bey’in İçişleri Bakanlığı’na seçilmesi karşısında benimsediğim tutum

• Milletvekillerini seçerken çok dikkatli ve titiz olmalıdır

• Ali Fuat Paşa’nın Moskova Büyükelçiliği’ne atanması ve cephenin ikiye ayrılması kararı

• Sür’atle düzenli ordu ve büyük süvari birlikleri kurma ve düzensiz teşkilat fikir ve siyasetini yıkma kararı

 

9 - İSTANBUL HÜKÜMETİNİN ANKARA İLE TEMAS ARAYIŞLARI

 

• Görünüşte bizim için yumuşak sanılan bir politika ile, bizi içten yıkma teşebbüsü

• İstanbul’da iktidar mevkiine getirilen Tevfik Paşa Kabinesi Ankara ile temas arıyor

• Bilecik Görüşmesi kararlaştırılıyor

• Ethem ve Tevfik kardeşlerin muhalefete geçmesi

• Tevfik Cephe Komutanı’nı tanımıyor

• Ethem ve Tevfik kardeşlerle kendileri gibi düşünen bazı arkadaşlarının milli hükümete isyanı

• Bilecik Görüşmesi

• İzzet ve Salih Paşalar Ankara’da

 

10 - BATI CEPHESİNDEKİ GELİŞMELER VE BİRİNCİ İNÖNÜ ZAFERİ

 

• Ethem ve kardeşleri zaman kazanmak için bizi yanıltmaya çalışıyorlardı

• Çerkez Ethem hükümetin kanunlarını tanımıyor

• Demirci Efe de harekete geçiyor

• Reşit orduyu yanıltmaya çalışıyor

• Çerkez Ethem’e bir nasihat heyeti gönderiliyor

• Asi Ethem ve kardeşlerine karşı fiili harekata geçilmesini emrettim

• Ethem ve kardeşleri kuvvetleriyle birlikte düşman saflarında müstehak oldukları yeri aldılar

• Birinci İnönü Zaferi

• Düşmanla işbirliği yapan Manisa Milletvekili Reşit Bey’in milletvekilliğinin kaldırılması kararı

• Ethem ve Kardeşleri canlarını Refet Paşa’ya borçludur

• İzzet ve Salih Paşalar Ankara’dan memnun görünmüyorlar, ille payitahta gitmek istiyorlardı

• Sadrazam Tevfik Paşa benimle temas kuruyor

• Tevfik Paşa’ya verdiğim resmi ve özel cevaplar

• Tevfik Paşa ve arkadaşları Anadolu’yu İstanbul Hükümeti’ne bağlamaya çalışıyorlar

• Teşkilat-ı Esasiye Kanunu’nun temel maddelerini Tevfik Paşa’ya bildirdim

• İlk Teşkilat-ı Esasiye Kanunumuzun tarihçesi

• Hilafet ve Saltanat konuları üzerine Türkiye Büyük Meclisi’nde yaptığım açıklamalar

 

11 - LONDRA KONFERANSI VE İKİNCİ İNÖNÜ ZAFERİ

 

• Londra Konferansı’na katılacak olan delegeler doğrudan doğruya milli iradeyi temsil eden Büyük Millet Meclisi’nce seçilmelidir

• Tevfik Paşa yeminle bağlı olduğu Kanun-ı Esasi’ye sadakatten ayrılamıyor

• Osmanlı devlet adamlarının belirgin özellikleri

• Tevfik Paşa’nın teklifleri karşısında Büyük Millet Meclisi’nin kararı

• Londra Konferansı’na katılmamız

• Delegeler daha yolda iken başlayan Yunan taarruzu

• İkinci İnönü Zaferi ve İsmet Paşa’nın Metristepe’de gördüğü durum

• Güney Cephesi’ndeki harekat

• Yunan ordusunun genel taarruz planında pek göze çarpan bir yanılma

• Refet Paşa kendisi yenildiği halde düşmanı yenilmiş sayıyordu

• Refet Paşa Türk ordusuna Başkomutan olmak istiyordu

• Londra Konferansı’ndan dönen Dışişleri Bakanı Bekir Sami Bey’in imzaladığı sözleşmeler

• Bekir Sami ne olursa olsun barış yapmak istiyordu

• Mecliste belirmeye başlayan siyasi gruplar

• Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Grubu’nun kurulması

• Hoca Raif Efendi “Muhafaza-i Mukaddesat Cemiyeti” kuruyor

• Kazım Karabekir Paşa, devlet şeklinde tarihi değişiklikler yapılacağı zaman askerî ve sivil devlet adamlarının gereği gibi görüşleri alınmalıdır

• İzzet ve Salih Paşa’ların İstanbul’da siyasal görev almayacaklarına söz vermelerine üzerine, İstanbul’a dönmelerine izin verildi İzzet ve Salih Paşalar sözlerinde durmadılar

• Ahmet İzzet Paşa Türk Milletine hizmet etmeyi Vahdettin’in hizmetinde olmaya tercih edemedi

• Aziz milletime tavsiyem

 

 

12 - SAKARYA MEYDAN MUHAREBESİ VE MÜTEAKİP GELİŞMELER

 

• Sakarya Meydan Muhaberesi

• Ordunun başına geçmemi isteyenler

• Başkomutanlığı kabul ediyorum

• Başkomutanlığıma yapılan itirazlar

• Başkomutanlığı fiili olarak üzerime aldım

• Milli vergiler emri

• Cephe karargâhına hareket

• Savunma hattı yoktur, savunma sathı vardır

• Bütün Türk Milletini cephede bulunan ordu kadar, duygu, düşünce ve hareket bakımından savaşla ilgilendirmeliyim

• Büyük Millet Meclisi’nce bana “Mareşal” rütbesiyle “Gazi” ünvanının verilmesi

• Fransız hükümeti ile yapılan görüşmeler ve Ankara Anlaşması

• Pontus meselesi

• Anadolu ortasında yeniden çıkan birtakım iç isyanlar

• Merkez Ordusu’nun kurulması ve Nurettin Paşa’nın Komutanlığa getirilmesi

• Malta’dan yeni dönen Bayındırlık Bakanı Rauf Bey’le Kara VAsıf Bey güdülen askerî siyaseti öğrenmek istiyorlardı

• Benim şahsen Ankara’dan uzaklaşmam isteniyordu

• İkinci Grup kuruluyor

• Ordu saflarına kadar yayılan bozgunculuk telkinleri

• Ordumuzun kararı taarruzdur

• Yeterince hazırlanmış olması gereken üç vasıta, iç ve dış cephelerimiz

• Doğu Cephesi Komutanı’nın bir görüşü

• Çeşitli devletlerle yapılan resmi ve özel temaslar

• Dünya önünde vereceğimiz imtihana hazırlanırken

• 22 Mart 1922 tarihli ateşkes anlaşması teklifi

• Ateşkes anlaşması teklifine cevap vermeye hazırlanırken alınan barış teklifi

• Başkomutanlık Kanunu’nun tarihçesi

• Memleketin yüksek çıkarları uğruna Başkomutanlık görevime devam kararı verdim

• Ordunun kıpırdanamayacağını iddia eden bir gafili alkışlayanlar

• Ordunun maddi ve manevi gücü, milli gayeyi tam bir güvenle gerçekleştirecek düzeye yükselmişti

• Muhalif grubun Meclis’teki faaliyeti

• Rauf Bey Bakanlar Kurulu Başkanı oldu

 

13 - BÜYÜK TAARRUZ VE BAŞKOMUTANLIK SAVAŞI VE MUDANYA KONFERANSI

 

• Taarruz kararı

• 1′inci Ordu Komutanı Ali İhsan Paşa’nın yarattığı durum

• Taarruz planımızın ana çizgileri

• Taarruza hazırlık emri

• 26 Ağustos 1922 taarruz emri

• Başkomutan savaşı

• Ateşkes teklifi

• Ordularımız İzmir rıhtımında ilk verdiğim hedefe, Akdeniz’e ulaştılar

• İtilaf Devletlerinin 23 Eylül 1922 tarihli ateşkes teklifi

• Mudanya Konferansı

 

14 - LOZAN BARIŞ KONFERANSI VE SALTANATIN KALDIRILMASINA İLİŞKİN GELİŞMELER , HİLAFET MESELESİ

 

• Barış Konferansı’na göndereceğimiz delegeler

• İsmet Paşa’nın Dışişleri Bakanlığı’na ve Delegeler Hey’eti Başkanlığına seçilmesi

• Lozan (Lausanne) Barış Konferansı’na davet

• Saltanatın kaldırılması

• Rauf Bey’in Saltanat ve Hilafet konusundaki düşüncesi

• Meclis’te Saltanatın kaldırılması görüşülürken Rauf Bey’e verdiğim rol

• Lozan Barış Konferansı’na Tevfik Paşa ve arkadaşları da katılmak istiyordu

• Çıkarlarını kirli bir tahtın çürümüş, çökmüş ayaklarına sarılmakta bulanlar

• Osmanlı Saltanatı’nın kaldırılması kararının verildiği gün, Teşkilat-ı Esasiye, Şer’iye ve Adliye komisyonlarının ortak toplantısı

• Karma Komisyon’a anlattığım gerçek

• Osmanlı Saltanatı’nın yıkılış ve göçüş merasiminin son safhası

• Hain Vahdettin bir İngiliz harp gemisiyle İstanbul’dan kaçıyor

• Asil bir milleti utanılıcak bir duruma düşüren sefil

• Abdülmecit Efendi’nin Büyük Millet Meclisi’nce Halife seçilmesi

• Abdülmecit Efendi, babasının adı dolayısıyla da olsa “Han” ünvanından vazgeçemiyor

• Halife olacak zatın sıfat ve yetkisi ne olacaktı

• Türk halkı kayıtsız ve şartsız hakimiyetine sahiptir

• Lozan Barış Konferansı

• Osmanlı Devleti’nin dünya gözünde hiçbir değeri kalmamıştı

• Halkın içinde bulunduğu psikolojiyi, düşünce eğilimlerini bir daha incelemek için halkla yakından temasa geçmek

• Milli Hakimiyet ile Hilafet makamının durumları ve ilişkileri

• Halife olan zatı ümitlendirecek bağlılık gösterileri

• Din oyunu aktörleri Halife’yi bütün İslam dünyasına hükümdar yapmak istiyorlardı

• Hilafet konusunda halkın şüphe ve endişesini gidermek için yaptığım açıklamalar

• Teşkilat-ı Esasiye Kanunu’nda düğüm noktaları

 

15 - HALK PARTİSİNİN KURULUŞ ÇALIŞMALARI , LOZAN BARIŞ ANTLAŞMASI VE MÜTEAKİP GELİŞMELER

 

• Halk Partisi’ni kurma teşebbüsü

• Dokuz ilke ve partimizin ilk programı

• Lozan Konferansı görüşmeleri kesildi

• Meclis’teki muhaliflerin çeşitli saldırı hareketleri

• “Beni vatandaşlık hakkından mahrum etmek” teklifi üzerine Mecliste yaptığım konuşma

• Teklif edilen maddedeki şartlar neden bende yoktu

• Milletin bana karşı gösterdiği sevgi ve güvenin samimi ifadeleri

• Yeniden seçim yapılması kararı

• Lozan Konferansı’nın ikinci safhası ve yeni seçimlerde milletin gösterdiği uyanıklık

• Nurettin Paşa’nın bağımsız milletvekili olma teşebbüsü ve yayınladığı hal tercümesi

• Nurettin Paşa’nın ve babası Mareşal İbrahim Paşa’nın Meşrutiyet inkılabında nasıl ve ne dereceye kadar rol oynadıkları konusundaki hatıralarım

• Irak seferinde Nurettin Paşa

• Büyük Taarruz’da Nurettin Paşa savaş meydanını dürbünle seyretmeyi tercih ediyordu

• Hal tercümesi broşürüne göre Nurettin Paşa’nın İstanbul’da ve anadolu’da gördüğü önemli işler nelerdi

• Nurettin Paşa, zaferden pay almaya en az hakkı olanlardan biridir

• Nurettin Paşa’yi ve ordusunu bizzat takip etmek ve yönetmek zorunda kaldım

• Millet ve tarih ünvan vermekte o kadar cömert değildir

• Lozan Barış Antlaşması

• Mondros Ateşkes Anlaşmasından sonra Türkiye’ye yapılan dört barış teklifi arasında bir karşılaştırma

• Türk Delegeler Hey’eti Başkanı İsmet Paşa ile Hükümet Başkanı Rauf Bey arasında çıkan anlaşmazlık

• İsmet Paşa’da, Hükümet BAşkanı Rauf Bey’e karşı güvensizlik duygusu başlamıştı

• Yunanlılardan istenen savaş tazminatından dolayı İsmet Paşa ile Hükümet arasında çıkan görüş ayrılığı ve gerginlik

• Ben, İsmet Paşa’nın görüşünü benimsedim

• Meseleyi çözüme bağlamak için bir tarafa hak vererek öbür tarafı susturma yolunu tutmadım

• Kuponlar ve imtiyazlarla ilgili yazışmalar iki tarafı yeniden sinirlendirdi

• Rauf Bey’in aradaki görüş ayrılığını, kendisi ile İsmet Paşa arasında başlı başına bir mesele sayması doğru değildir

• Rauf Bey, görüşmeleri bitirip barışı hazırlayan İsmet Paşa’nın sonuçla ilgili olarak Hükümet’in görüşünü soran telgrafına cevap vermemişti

• İsmet Paşa’ya barış antlaşması imzalamasını bildirdim

• İsmet Paşa’nın çektiği ızdırap

• Lozan Barış ANtlaşmasını hazırlayan ve imzalayanlara teşekkür ve kendilerini kutlama

• Rauf Bey kutlamak istemiyor

• Rauf Bey’in yazdığı ve yazdırdığı telgraf

• Rauf Bey, Lozan Antlaşması’nı yapan İsmet Paşa’yı kutlama vesilesiyle Mondros Ateşkes Anlaşması’nı yapan kendisini savunmaya çalışıyor

• Rauf Bey zaferler kazanmış ordunun başında Lozan’a giden zata zaferden zafere yürüyen ordunun hikayesini anlatıyor

• Rauf Bey, İsmet Paşa ile karşı karşıya gelemem, onun karşılamasında bulunamam diyor

• Rauf Bey, Devlet Başkanlığı makamının güçlendirilmesini teklif ederken ne düşünüyordu

• Memlekete ve millete kimler hizmet ederse havari onlardır

• Rauf Bey’in Hükümet Başkanlığı’ndan, Ali Fuat Paşa’nın Büyük Millet Meclisi İkinci Başkanlığı’ndan çekilmeleri

• Yeni Türkiye Devleti’nin başkenti: Ankara

• Meclis’te Fethi Bey’in başkanlığındaki Hükümet’e ve Fethi Bey’in şahsına karşı sataşmalar ve tenkitler başladı

• Uygulanması için sırasını beklediğim bir düşüncenin uygulanma zamanı gelmişti

• Fethi Bey’in Başkanlığındaki hükümet istifa ediyor

• Hükümet listeleri ve Hükümet Başkanlığı’na seçileceği tahmin edilen kimseler

• Milli hakimiyetimizi herşeye ve herkese karşı koruyalım diyen zat

• Parti Yönetim Kurulu da kesin bir hükümet listesi hazırlayamadı

 

16 - CUMHURİYETİN İLANI

 

• Cumhuriyet’in ilanı kararını nerede ve kimlere söyledim

• Cumhuriyet’in ilanı ile ilgili kanun tasarısını İsmet Paşa’yla birlikte hazırladık

• 29 Ekim 1923 günü Halk Partisi’nde yapılan görüşmeler

• Ben Genel Başkan olarak meselenin çözümüne memur edildim

• 28/29 Ekim gecesi hazırladığım kanun müsveddesini teklif ettim

• Hükümetimizin şekli mutlaka Cumhuriyet olacaktır

• Teklifim Parti Grubu’nda ve hemen arkasında Meclis’te görüşüldü ve “Yaşasın Cumhuriyet” sesleri arasında kabul edildi

• Türkiye Cumhurbaşkanlığı’na Türkiye Büyük Millet Meclisi oybirliği ile beni seçti

• Cumhuriyet’in ilanı üzerine milletin duyduğu genel ve samimi sevince katılmaktan çekinenler

• Rauf Bey’in Cumhuriyet’in ilanı dolayısıyla iki İstanbul gazetesine verdiği demeç

• İstanbul halkının temsilcileri Cumhuriyet’in ilanını nasıl karşılamışlardı

• Cumhuriyet’in ilanıyla boşa çıkan ümitler

• Cumhuriyet’in ilanı üzerine Halife’ye yaptırılmak istenen rol ve Halife lehine yapılan yayınlar

• Rauf Bey’in Anakara’ya gelerek birtakım propagandalarla, arkadaşları ve Parti’yi bize karşı kışkırtmaya koyulması

• Rauf Bey’in sahneye koymak istediği oyunu farkedenler tarafından bir parti toplantısında kendisinin imtihana çekilmesi

• Kazım Paşa’ya “Cumhuriyet’in ilanına engel olabilirsen memlekete büyük hizmet etmiş olursun” diyen Rauf Bey asla cumhuriyetçi olamaz

• Saltanat devrinden Cumhuriyet devrine geçiş dönemi ve bu dönemde iki ayrı görüşün çarpışması

• İsmet Paşa’nın Meclis’te Rauf Bey’e verdiği cevaplar

 

17 - HİLAFETİN KALDIRILMASI

 

• Hilafeti kaldırmanın zamanı da gelmişti

• Hilafet’in, Şer’iye ve Efkav Vekaleti’nin kaldırılması ve öğretimin birleştirilmesi kararı

• Hilafet makamının korunmasında dini ve siyasi mefaat ve zaruret bulunduğunu zannedenlere verdiğim cevap

 

18 - CUMHURİYETE KARŞI İÇ MUHALEFET , PAŞALAR MÜCADELESİ VE TERAKKİPERVER CUMHURİYET FIRKASI OLAYI

 

• Başarısızlığa uğratılan büyük bir komplo

• Komploya karşı aldığımız tedbirler

• Komplo düzenleyenlerin Meclis’e ve kamuoyuna karşı ordu ile yapmak istedikleri blöf ortaya çıktı

• Kazım Karabekir Paşa’yı bir an önce Meclis’e sokmakta acele edenler yaptığımız işlemi bozmaya çalışıyorlardı

• Hükümet açıktan açığa ve karşı karşıya çarpışmayı kabul etti

• Cumhuriyet sözünü söylemeye Rauf Bey’in dili varmıyordu

• Meclis’te yapılan görüşmelerin muhalif basındaki yankıları

• Meclis’teki gensoru görüşmelerinin son günü

• Rıza Nur Bey’in Arnavutları Türklüğe karşı ayaklandırmaya çalışanlardan biri olduğu anlaşıldı

• Büyük Millet Meclisi’nin İsmet Paşa Kabinesi’ne güven oyu vermesi muhalif kalem sahiplerine daha neler yazdırdı

• Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası ve en hain kafaların eseri olan programı

• Cumhuriyet düşmanlarının son alçakca teşebbüsleri

• Memlekette huzur ve güvenliği sağlamak için uygulanan olağanüstü tedbirlerin iyi sonuçları

Türk Gençliğine Bıraktığım Emanet

 

Rapor

 

 

 

 

 

Popularity: 100% [?]